Yolumuz uzun sokağa düştü (2)
Ümit Kayaçelebi
Bahçivan mahallesinde bizim uzun sokak dediğimiz yer Cumhuriyet Caddesinden batıya doğru Yapı Kredi Bankasının alt sokağından aşağıya doğru inen yoldur uzun sokak.
Burası özellikle çok önemli esnafların olduğu bir yerdi ve ben birinci yazımda uzun sokaktaki esnafları bir bir yazarak ta ki bizim Eski Ziraat Banka Sokağın köşeye kadar gelip yazımı orada kesmiştim. Şimdi kaldığımız yerden yola devam ederek hafızamızı yoklayarak yürüyelim ve bakalım kimler var kimler yok?
Eski Ziraat Banka Sokağın hemen karşı köşede rahmetli Nevzat beyin tek katlı bir toprak evi vardı. Bu evde Nevzat Bey bir müddet oturdu ama ondan sonra orası hep kiraya veridi.
Nevzat müzmin bekâr biriydi hiç evlenmedi hayatı hep çalışmakla geçti. Van da fidanlık Müdürlüğünde (Meyve üretme istasyonu) orada ölünceye kadar çalıştı. Eski Van beyefendilerinden her zaman takım elbise giyen fotr şapkalı gözlüklü saygın bir insandı. Ondan bahsetmeden geçemezdim. Hatta bir ara bir yıl kadar onunla teşriki mesaimde olmuştu.
İşte o eve bir gün Aliye abla geldi kiracı olarak yerleşti. Aliye abla dediğimiz Öğretmen Mevlüt Koç, Selahattin Koç ve Şeref Koç’un anneleriydi. Hoş tatlı bir hanımanne ama gel gör ki eşi onun zıddına huysuzmu huysuz aksi biri.
Telli Koç yaşlıydı ama geçimsiz bir insandı. Rahmetli etti eyledi en sonunda Âliye teyzeyi bezdirdi ve zavallı kadın geldi Nevzat beyin kiracısı oldu ve çok kalmadan rahmetlik oldu.
Telli dede dediğimiz de kısa boylu her zaman elinde goppalı (Bastonu) ile gezen fakat çok huysuz ve aynı zamanda çok yürekli bir insandı.
Neyse hemen o evin altında Nevzat beyin oturduğu ev var ve bitişiğinde ise bizim kıymetli aile büyüklerinden rahmetli Öğretmen Cihan Akyürek var. Cihan amca yurt dışında zannedersem Yunanistan’da öğretmenlik yaptıktan sonra Van’a döndüğünde bir müddet o evde kaldıktan sonra Gevaş’ta İlk Öğretim müdürü olarak vazifesine devam etti. Çok vazifeşinas ve çalışkan dürüst biriydi.
Hiç unutmam bir gün misafirliğe gittiğimizde tahta kutu içinde önü camdan mürekkep bir şey gösterdi. Bu ne deyince bu dedi Televizyon. Ve ben televizyonu o zaman gördüm. Tabi Vanda o yıllarda yayın yoktu ama o alıp gelmişti.. Televizyonla tanışmış olmuştum o gün.
Bitişik hanede benim ilkokul öğretmenim Kasım Toker’in babası Hacı Behlül Toker ikamet etmekte ve benim büyük babam Ziya Kayaçelebinin de has dostu. Camide kahvede hiç birbirlerinden ayrılmazlardı. Onların en çok oturdukları kahvede Bapirin kahvesiydi.
Komşu kim diye sorarsanız bir zamanların tanınmış avukatlarından Tevfik Doğuışıker. Kendisi bir dönemde Van dan milletvekili seçilerek mecliste CHP den milletvekili olmuştu. İki tane çatılı evi vardı ve sokaktaki sayılı betonarme evlerinde yaşıyordular. Oğlu Zülküf, Mustafa kızı Belkis le akrandık ve arkadaşlığımızda iyiydi.
O yıllarda Edoşun bağı müthiş bir bağdı geceleri çok tenha ve sesiz olurdu. İt kopuk takımı orada demlenir alem yaparlardı. İnanın biz bahçe duvarından bakmaya korkardık. Seneler sonra bahçeden yol açıldı derken Zeki Güzel Hamamı, Rekorlar apartmanı, Hava Meydanı Müdürü Ekrem Ergun betonarme ve bazı hemşerilerde orada yeni evler inşa edince Edoşun bağı tarih oldu.
Edoş dediğimiz zat-ı muhterem o devrin çok sayılı maruf şahsiyetlerinden biri. Tam Künyesi ile Edoş dediğimiz Recep Edoş l925-1927 yılları arasında Van Belediye başkanlığı da yapmış mümtaz bir şahsiyet.
Ve vara vara vardık Zeki Güzelin evi ile hamamına. Zeki Güzel o yılların sayılı kuaförlerinden biri. Zamanında herkese berber derken sadece Sipahioğlu, Cem_Ka kardeşler ve Zeki Güzel için kuaför kelimesi kullanılırdı. Zeki Güzelin yeri de şimdi Cumhuriyet Caddesinde Saydanların dükkânlarının hemen bitişiğinde idi. Hatta beni yaz tatilinde elim ayağım sokaktan kesilsin diye babam çırak olarak vermişti. Kalfası da Necip Akürekti çok iyi hatırlıyorum.
Zeki Güzelin hemen komşusu Nuran ustaydı. Biz o zamanlar hamamın arkasında mahalle maçları yaparken top es kaza Nuran ustanın bahçesine gitse evde olsa alıp keserdi. Bizde çok çekinirdik aman topu bahçeye sektirmeyin diye birbirimize tembih ederdik. Saraç vardı mahallede kızı Kadriye ile Atatürk Lisesinde okuyorduk. Kardeşi İbrahim de top arkadaşımızdı maçlarda hep o topunu getirirdi top onda olduğu için en iyi adamlarıda hep o seçerdi. O zamanlar takım kurmanın takım seçmenin kuralı öyleydi.
Nuran ustanın komşusu ise Şahince ailesi idi. Derken o zaman otel ve kahve müsteciri olan Mustafa Cengizin evi.
Uzun yıllar Van da kahvecilik ve Bahçivan Mahallesi Muhtarlığı yapan Hacı Yusuf Şengül de Mustafa Cengizin kapı komşusuydu. Hacı babanın Kızı Şensever de Atatürk Lisesinde bizimle birlikte okuyordu.
Arada unuttuğumuz olduysa affınıza sığınıyorum çünkü aradan çok çok uzun yıllar geçti.
Ve yine Vanın o zamanki sayılı eşrafından Vahdettin Dalgın’ın eviyle uzun sokağın sağ tarafını noktalıyoruz .
Bir diğer yazımızda uzun sokağın sol tarafında yaşayanlardan bahsederek yazımız sona erecek.
Bu arada bu gün aramızda olmayan çok sevdiğim sokak sakinlerinden Hacı Fikret Cengize bir şiir ithaf ederek yazımı sonlandırıyorum.
KİMLER GELDİ KİMLER GEÇTİ 20
Hacı Fikret Cengize ithaftır
Vade dolunca birden çekip gittiler
Kimler geldi kimler geçti bak hele
Ardları sıra rahmetle anıldılar
Kimler geldi kimler geçti bak hele
**
Vehbi Arvası genç yaşta yitirdik
Fevzi Kartalı da bir dönem senatör seçtik
Salih Prensin de çok pastasını yedik.
Kimler geldi kimler geçti bak hele
**
Hüseyin Özister ve Tosun Özister
Burhan Koçak ve Tevfik Doğuışıker
Paytoncu Ağa ile Muzaffer Yurtsever
Kimler geldi kimler geçti bak hele
**
Faruk Bekiroğlu işini pek severdi
Foto Çörçil şipşak resim çekerdi
Göründü Güneş Gevaş’a gider gelirdi
Kimler geldi kimler geçti bak hele
**
Çok mübarek bir zattı Hamit Ekinci
İnönü İlkokulunda öğretmendi Vecihe İnci
Cihan Otelinin sahibiydi Behlül Dikici
Kimler geldi kimler geçti bak hele
**
Yakın zamanda yitirdik Enver Genceri
Dostlar Çay evi sahibiydi Asker Piri
Nevrettin Uzelin faaldir süslen Berberi
.Kimler geldi kimler geçti bak hele
**
Vanın eski Karatecilerinden Fetullah Erbaş
İlk Öğretim Müfettişliği yaptı Ferit Taş
Akköprü mezarlığındadır Selahaddin Gardaş
Kimler geldi kimler geçti bak hele
**
Mehmet Kantarcıoğlu ilk marketi kurdu
Şaban Şevli hoca da milletvekili oldu
Niyazi Gerçeker de çabuk unutuldu
Kimler geldi kimler geçti bak hele
**
En kral boyacıydı Van da boyacı Ali
Çok meth-ü senaya layıktır Hasan Sevimli
Van Muş ambarı ve Arslan Kayaçelebi
Kimler geldi kimler geçti bak hele
**
Aziz Ay hocayı da hayırla yad edelim
Hafız Hamdi Ataktan da bahsedelim
Timurlenk Bozkurtu da şimdi analım
Kimler geldi kimler geçti bak hele
**
Aloşa bir lira versen mutlu olurdu
Bayro da Nuh Palasın önünde otururdu
Gara Selim de hep yerlerde sürünürdü
Kimler geldi kimler geçti bak hele
**
İzmir Marangoz evi ve Hüsamettin Oskay
Pidenin de ustasıydı İbrahim Talay
Meşe Kömürü satardı Niyazi Güray
Kimler geldi kimler geçti bak hele
**
Azmi Sebat Kitabevi ve Aziz Özpınar
Foto Kırcan Kardeşler ve Foto Haydar
Şapkayla kalede dururdu Kaleci Yaşar
Kimler geldi kimler geçti bak hele
**
Yaşar Gürayın çok güzel sesi vardı
Bülbül Hakkı çok konuşur kızardı
Sıdık Yiğittop da güzel şiir yazardı
Kimler geldi kimler geçti bak hele
**
İstanbul da yaşıyor Mine Yörükoğlu
Vansporu kurdu Dölay Şaşıhüseyinoğlu
Sporun emektarıydı Saffet Demiroğlu
Kimler geldi kimler geçti bak hele
**
Çakaloğlu Hemit Efendiyi herkes severdi
Çay içen Fato nene de çoğ çay içerdi
Ali Rıza Atacanın merakı nargileydi
.Kimler geldi kimler geçti bak hele
**
Davul çalsa coşardı Dıngo Dursun
Hüseyin Özisterle kardeşi Tosun
İzzet Kılıçlıya da rahmetler olsun
Kimler geldi kimler geçti bak hele
Süslü Salih namlıydı Salih Kuşan
Tiril tiril giyinirdi Zeki Furan
Van Radyosunda çalışırdı Celil Akan
Kimler geldi kimler geçti bak hele
