Yolu Van'a da düşen gezgin aşık Davut Sulari
Ümit Kayaçelebi
70’li yıllarda eski çarşı Karakolunun bulunduğu yerin hemen bitişiğinde Davut Yenitürk’ün çalıştırdığı “Muhabbet Çayevi” bulunmaktaydı. Geniş ve ferah olan bu mekanda özellikle sağ görüşlü bahusus Ülkücü gençlerin gelip takıldığı bir yerdi.
Çünkü o yıllarda yolların, parkların ve kahvelerin özellikle sağcı ve solcu diya tanımladığımız insanların adeta paylaştığı ve birinin gittiği yere ötekiler gitmezdi.
Bir yandan siyasi mubabbetin koyulaştığı bu mekanda ayrıvca Vanlı aşıkların Celal Yenitürk, Mehmet Akçay, Aşık Mehmet Türkoğlu ve şu anda hatırlayamadığım bazı aşık ve ozanlarında bir araya geldiği bu mekanda uzun yıllar güzel anlar yaşandı.
Bu arada gezginci aşık dediğimiz rahmetli Aşık Davut Sulari de 70’li yıllarda Van’a geldiğinde bir müddet Van’da kaldı.
Bu kaldığı zaman içerisin de Muhabbet Çay evinde onun katılımıyla Van’lılar çok güzel günler ve geceler yaşadılar.
O günleri yaşayanlar bilirler ki gerçekten muhabbetin zirve yaptığı yıllardı.
Bu gönül dostunu hiç unutmadık çünkü zamanında bizden biri olarak burada yaşadı ve bilahare göçüp gittiğinde bile gittiği her yerde Van’dan sitayişle bahsetti.
Ben de bu gün bir vefa borcu olarak onu şiirleriyle anmak istedim.
Ruhun şad mekanın cennet olsun sevgili Davut Sulari.
Davut Sulari, 1925 yılında Erzincan'ın Çayırlı İlçesi'nde (Mans) doğdu. Baba Veli ile Cezayir Ananın beş çocuğundan biridir. Asıl adı Davut Ağbabadır. Sulari mahlasını soyadı olarak kullanışı ilk gençlik yıllarına rastlar. Bir ara Kemali ve Serhat Aşık mahlaslarını kullandıysa da Sulari mahlasıyla tanınmıştır.Erzincan'ın Çayırlı ilçesinde doğdu. Asıl adı Davut Ağbaba'dır. İlkokulu Çayırlı'da okudu.
17 yaşında bade içerek aşık oldu. Tasavvuf şairi olan dedesi Kaltuk Mehmet Ağa'dan ilk bağlama, şiir ve türkü derslerini aldı. Paşa Doğan adlı akrabasından da aşıklık geleneği ve bağlama konusunda yardım gördü. O dönemden sonra çalıp söyledi.
Konya Âşıklar Bayramı'nın oluşturulmasında emeği geçen Sulari, 4 yıl kadar Ankara ve İstanbul Radyolarında usta bölge sanatçısı olarak çalıştı.
Türkü, atışma, güzelleme dallarında büyük bir yeteneğe sahipti. Özellikle Alevi kökenli âşıklar içerisinde atışma alanında farklı bir yeri olan Sulari'ye bu özelliği, türkülerindeki zenginliğin gelişmesinde önemli katkı sağladı.
Türkiye'nin birçok yerini at sırtında gezerek her gittiği yerde türküler, güzellemeler söyledi. Uzun yıllar çeşitli Avrupa ülkelerini de dolaşan Sulari, kendine özgü türkü söylemesiyle birçok insanı etkiledi ve kendine özgü bir biçim oluşturdu. Ayrıca Daimi (1932-1983), Beyhani (1933-1971), Kelkitli Serdari gibi birçok aşığa ustalık yaptı.
Aşık Reyhani ile birlikte Türkiye'nin çeşitli yerleri dışında, İran, Irak ve Suriye'yi dolaşarak çalıp söyledi. Özellikle 1970'li yıllarda ise çeşitli Avrupa ülkelerini uzun süre dolaşarak konserler verdi.
Davut Sulari alışılagelmiş bir aşıklar meclisi sırasında Erzurum'da öldü ve Çayırlı'da toprağa verildi.
Eylesin
Bu yola talip ol bağlandın ise
Peyik sofulara beyan eylesin
Hakikat aşkı ile dağlandın ise
Git kendi pirine derman eylesin
Museyibini aldırasın dara
Dört başın mamur et olma mudara
Müminler fakırdır değıl fukara
Bu hakin ceminde cavlan eylesin
Kemer best bağladık başında tacı
Kulağında küpe gürhunacı
Güdül bir kabbedır yapta ol hacı
Davut Sulari'ye nişan eylesin
Vardım Kırklar Kapısına
Vardım Kırklar kapısına
Mail oldum yapısına
Tapmışım hak kapısına
Evvel Allah ahir Allah
Dönemem estağfurullah
İmanım amentübillah
Akıttım gözümden yaşı
Eritir dağ ile taşı
Ali'dir imamlar başı
Evvel Allah ahir Allah
Dönemem estağfurullah
İmanım amentübillah
Pir elinden içtim dolu
Öğrendim erkanı yolu
Emniyette mümin kulu
Evvel Allah ahir Allah
Dönemem estağfurullah
İmanım amentübillah
Davut Sular' canlar canı
Mevlana Mahmut hayranı
Pirimdir Veysel Karani
Evvel Allah ahir Allah
Dönemem estağfurullah
İmanım amentübillah
**
Aşıktır (Benden Sorulursa)
Benden sorulursa aşık olanlar
Manen pir elinden dolan aşıktır
Meclis olup değerini bulanlar
Kendi cenazesin' kılan aşıktır
**
Kişisel olanı kainat tanır
Darb-i aşk olanlar cihan dolanır
Gahi berrak akar gahi bulanır
Olgun mertebede kalan aşıktır
**
Ben aşık değilim yoksul ozanım
İçimde dert kaynar bünyem kazanım
Bazı yalçın dağım bazı sazanım
Davut Sulari'den kalan aşıktır
Ne Yazık (İşte Yetimlerin)
İşte yetimlerin yetimi benim
Çok cahdettim gülemedim ne yazık
Bu dünyaya geldiğimden yoksulum
Ben neyim hiç bilemedim ne yazık
**
Her kimlere el attımsa koptu dal
Ne takatim kaldı ne de bir mecal
Bir yakınım yok ki olam hasbi hal
Fesat hile olamadım ne yazık
**
Giden gitme mihnet bırakmaz peşin
Gel Davut Sulari yok ahbap eşin
Yaren akraba tavlukat kardeşin
Dediğimde kalamadım ne yazık
**
Çok Evvel Oldu
Elde düğün bayram benim neyime
Benim kurbanlarım çok evvel oldu
Sorayım fakire bir de beyime
Dem-i devranlarım çok evvel oldu
**
Eller güler oynar içim kan ağlar
Alem al yeşilde can kara bağlar
Değişti asırlar silindi çağlar
Merdan-ı meydanım çok evvel oldu
**
Davut Sulari'yem çağladım aktım
Riyakar kullardan nefretten bıktım
Şöhret kalasını kökünden yıktım
O ahd u peymanım çok evvel oldu
Sonra Git (Yar Senin Derdinden)
Yar senin derdinden derbeder oldum
Derd-i derunumu sor da sonra git
Hasretinden Mecnun misali oldum
Ne hale düşmüşüm gör de sonra git
**
Aşık olan maşukunu atar mı
Gül yerine kara çalı biter mi
Aslan yatağında tilki yatar mı
Gözle on ikiden vur da sonra git
Ağırgöl Dağında Gahmut Yaylası
Hangi gün inersen hoştur havası
Gel ey düzgünüm gel çektirme yası
Sulari kulunu gör de sonra git
**
Göz Nurum
Bugün bende bir hakikat aşkı var
Dinle sözlerimi uyu göz nurum
Beni şad eyledin gün günden beri
Bırak düşünceyi huyu göz nurum
Hey dost hey dost huyu göz nurum
Mestane bakışın olgun işlerin
Vasili hak olur bu gidişler
Şöyle sallanışın bu çıkışların
Titretir yer gökte muyu göz nurum
Hey dost hey dost muyu göz nurum
Herşeyin benziyor aynen ataya
Caht et düşmeyesin başka hataya
Müdriksin efendim ilmi imlaya
İçilir muhabbet suyu göz nurum
Hey dost hey dost suyu göz nurum
Davut Sulari unuttu kendini
Hırsız bozamazmış arif fendini
Arpacığa bir bak al tüfengini
Caht et ki vurasın toyu göz nurum
Hey dost hey dost toyu göz nurum
