O eski Cumhuriyet Caddesini ne kadar özlüyorum

Çocukluk yıllarım geldi bir anda gözlerimin önüne. Atatürk ilkokuluna gidiyorum. Elimde çantam sallana sallana yürüyorum. Çocuk da olsam ne korku var ne de ürkü. Karışan yok ilişen yok yol bomboş öyle ne gelen araba var ne de giden ve nede sağ da sol da park eden hiçbir şey yok.

Kaldırımlar boş cadde bom boş. Ve selem müsellem caddenin karşısına vasıl olup ver elini Atatürk İlkokulu diyorum.

Geçtiğim caddemi? İşte o cadde Cumhuriyet Caddesiydi. Ne sağlı sollu gelip akıp giden bir trafik, ne size yoldan geçerken çarpacak bir araba, ne dopdolu olmayan rahat rahat sallana sallana keyifle yürüdüğünüz kaldırımların olduğu 50 li 60 lı yıllardan bahsediyorum.

Zamanın valileri bile o yıllarda makam vasıtaları olduğu halde Vali bey Vali Konağından çıkar makam şoförüne evladım sen arabayı al git vilayetin önüne park et ben yürüyerek geleceğim.

Şoför alır arabayı gider vali beyi vilayetin önünde beklerken Vali beyimiz yanında bazen tek bazen resmi bir vazifeli ile sağa sola selam vere vere yürüye yürüye makamına gelip otururdu.

İşte böyle halkla idarecilerin can ciğer kuzu sarması olduğu aşayişin berkemal olduğu can ve mal emniyetinin olduğu zamanlardı o yıllar. Ne terör vardı ne taciz ne şu ne bu.

Sadede gelirsek işte o yıllarda Cumhuriyet caddesinde sağlı sollu park eden tek vasıtaya rastlayamazdınız. O yıllardaki Göl, Şehir, Saray, Donanma, Murat, Beşyol taksi durakları bile caddede değil ara yerde dururlardı.

İnanın Yolun bir başında durur öte yandaki kahvede oturan bir insanı görebilecek kadar kaldırımlar ve Cadde bomboştu.

Şimdi okuyucular diyecekler ki yazar mübalağa ediyor! Ama değil..Çünkü o yıllarda elimizde cumhuriyet caddesinin benim tarif ettiğim tabloları ifade eden resimler var.

Şimdi aklıma cadde ve kalabalıklar gelince üstat Necip Fazıl’ın şiiri aklıma geldi: Durun kalabalıklar, bu cadde çıkmaz sokak! Haykırsam, kollarımı makas gibi açarak. Rahmetli kuru kalabalıkları en veciz şekilde ifade etmiş.

Ankara da Kızılay, İstanbul da Bağdat, İzmir’de Kordon boyu ne ise Van da da Cumhuriyet Caddesi aynı şeydir. Nerde olursa olsun ana caddeler o şehrin vizyonudur vitrinidir o şehre gelen insan için o şehrin önde gelen caddesi şehrin ruhunu hissettirir. Caddeler insanları yürürken değiştirir, bakarken değiştirir, gezerken değiştirir, alış veriş yaparken, sanat etkinlikleri ile değiştirir.

Kendi kendime soruyorum?

Nerede o eski Cumhuriyet Caddesi? O insanlar Nereye kayboldular? Sokaklar caddeler ne zaman yerlerini tek sıra park eden arabalara bıraktılar? …

“Nerde o eski caddelerimiz sokaklarımız?” diyorum. Çocukluğumun ve gençliğimin mahallesini, sokaklarını yeniden yeniden gözümün önünde canlandırıyorum.

İşte o hayatımızın geçtiği mekânlar, işte o sokaklarımız. İskele caddesi, Sıhke Caddesi, Maraş Caddesi, İki Nisan Caddesi, Zübeyde hanım Caddesi araba meşheri gibi.

Neredelerde kaldı diye ah vah ediyorum bazen. Ama nafile. Bu şehir arabaya, trafiğe, kaldırım işgaline gürültüye teslim olmuş. Adeta Van can çekişiyor.

Efkârlanıyorum birden bire maziye dalıp gittiğimde Komşularımız, hemşehrilerimız bizi birbirimize bağlayan sokaklarımız gözümün önünde arzı endam ediyor.

Kendi mahallem olan Bahçıvan Mahallesi Eski Ziraat Banka sokağında genç kızlarımızın oya oya çeyizlerini yaptığı, melikan oynadığımız, ramazan ve kurban bayramlarında fındık attığımız milavlar yok.!

Gençler ve çocukların top oynadığı, aşık attığı, bilya oynadığı, çizgi sektiği, ip atladığı beştaş oynandığı o sokaklarımızı caddelerimizi her çeşit arabalar doldurarak şehrin kalbine hançer sapladılar.,

Sokaklarımız tanınmaz bir halde ancak en çok üzüldüğüm şu Cumhuriyet Caddesi. Eski hali gözümün önüne geldikçe o anları o günleri arıyor ve özlüyorum.

Bu günde Cumhuriyet Caddesinin keşke eski görünümüne bürünmesini ne kadar arzuluyorum anlatamam.

Vallahi şu andaki Cumhuriyet Caddesi artık bir araba parkı görünümünde.. Hiç te hoş bir görüntü değil. Gönlüm arzu eder ki bu cadde trafiğe kapansın ve hiçbir araba buraya girmesin ve bu cadde biraz sessiz ve sakin bir hale gelirse fena mı olur! Bunu sanırım herkes de istiyor ama nedense bu hayalimiz bir türlüde gerçek olmadı bu güne kadar.

Üzülerek yazıyorum ki şu andaki Cumhuriyet Caddesi bir caddeden öte Bir park haline gelmiş durumda.

Sayın Valimiz geldiği günden beri çok güzel işler yapmıştır. Van halkı Sayın Valimize karşı minnet ve şükran duygularıyla doludur. İşte yılların sahil yolu onun sayesinde bu gün hayata geçmiştir.

Cumhuriyet caddesinde de yeni bir düzenleme olması elzemdir ve bunu da sayın valimizden bekliyoruz.

Gürültüsüz patırtısız arabasız bir Cumhuriyet caddesi benim ve halkımızın özlemi ve arzusudur.