Ümit Kayaçelebi

Gelecek program pek yakında derken Milyon Dolarlık Afişte yer aldık

Ümit Kayaçelebi

Hayat Güzel yaşamak güzel hayatın içinde olan bazı şeyleri sevmekte güzel. Biz zevk derdik şimdikiler hobi diyorlar. Çok önemli değil zaten. Çocukluğumuzun geçtiği yıllar çok sade ve asude yaşadığımız günlerdi. Küçük şeyler bizi çok mutlu ediyorduk. Çok büyük hayallerimiz de yoktu ama hayal kurmakta da üstümüze yoktu.

İşte herkes gibi benimde hayallerim vardı ve bu hayal dünyamı süsleyen en başta gelen şey de sinemaydı, filmlerdi, artistlerdi. Biz Van da yaşıyoruz ama Yeşilçam bizden çok uzakta ama o kadar iç içe gönül gönüleyiz ki sanki bizde Yeşilçam sokağında yaşıyoruz gibi ruhen o kadar kendimizi yakın hissediyoruz.

Sinema bende aşırı bir tutkuydu öyle ki aynı filme 2-3 defa gitmişliğimde olmuştur. Niye derseniz? İlla sinemaya gideceğim diyorum ama film günlerdir vizyonda ben de sırf sinemaya gitmek için aynı filmi tekrar görmeye gidiyorum. Anlatılması bile zor.

60’li yılların sonuna kadar Van’da 3 yazlık iki de kışlık sinemamız var. Kışlık sinemalarımız Emek ve Şehir sinemaları. Yazlık sinemalar ise Yeni Sinema (Dilaveroğlu sineması da denirdi Van’ın ilk yazlık sineması) Şehir Sineması ve Emek Sineması. 1968 yılında Yıldız Sineması da açılınca yazlık sinemalarımızın sayısı 4’e çıkmıştı.

Ne yazık ki Yeni Sinema çok kısa zaman sonra kapanınca yine 3 yazlık sinema ile baş başa kaldık. Yıldız sineması açılınca iddialı girdi ve o sıralar sinemalar arasında rekabetin olduğu yıllardı.

Bu sinemalara ilaveten bir de astsubay sineması vardı ki askeri personel haricinde başta  bayanlar olmak üzere halk da bu astsubay sinemasına giderdi. Kışlık olduğu için sadece cumartesi günleri film oynardı. Buradaki sinema seansları çok fazla sürmedi ve o da sinema işini noktaladı bir zaman sonra.

Sinemalı yıllar güzeldi önceleri kışlık sinemalarda başlayan gündüz matineleri hep tek film olarak oynardı. Daha sonraları iki film oynatılmaya başlandı. Yazlık sinemalarda gece suarelerinde iki filme çıktılar haliyle.

Ben de fırsat buldukça gündüz veya gece sinemaya gitmeye can atardım. Ben annemle birlikte sinemaya giderdik. Rahmetli annem en çok gündüzleri sinemaya giderdi hele Nuri Sesi güzel ve Zeki Müren filmleri oynadığında içi kıpır kıpır olurdu . Sinemadan geldikten sonra da gelmeyenlere anlatırdı. O zamanki hanımlar sinemadan geldikten sonra öyle hissederek filmi anlatırlardı ki dinleyen bir anda kendini sanki sinemanın içindeymiş gibi hissederdi.

İşte zaman geldi ki sinemayı böyle içime sindire sindire adeta bir sinema rejisörü, kameraman, prodüktör, oyuncu gibi kendimi hissettim. Ve sonunda bu konuda uzman biri olduğumu bu işi yaptığımı ve kavradığımı benim gibi bu işten anlayanlar da anladı ve en sonunda milyon dolarlık afiş belgeselinde de yer alarak sinemayı Van’da en iyi bilenlerden biri olarak bunu ispat ettim.

Evet, sinemayı çok iyi biliyorum Van’da bu konuda benim fevkimde sinemayı yazacak anlatacak çok az insan var. Bu konuda tevazu gösterecek de değilim. Sinemayı bilen biri olduğumdan bu belgesel de yer aldım. Sağ olsunlar benim bu işi bildiğimi bilen değerli insanlar beni fark ettiler ve tanıdılar ben de bu çok önemli belgeselde yer alarak bir Vanlı olarak haliyle kendimle gurur duyduğum gibi hemşerilerimle de gururlandılar.

Netice itibariyle sayılı insanın yer aldığı çok çok önemli bir eser olan hazırlanması iki yıl gibi bir zaman alan bu belgeselde davet edilmek içinde yer almak benim sinema hususunda ne kadar otorite sahibi olduğumu her halde ispat etmiştir diye düşünüyorum.

Yönetmenliğini Fatih Yürür ve Yapımcılığını Hakan Tulga Kalkanın yaptıkları Milyon dolarlık afiş belgeseli ile alakalı olarak Van şehrimizin güzide ve en eski gazetesi olan Vansesi Gazetesinde değerli kardeşim Burhan Ergin ile yaptığım röportajı da önemli bulduğum için sizlere arz ediyorum.

Sözün burasında benim bu önemli belgeselde yer almamı sağladıkları için ilgi ve alakalarından ötürü sayın Fatih Yürür ve Hakan Tulga Kalkan kardeşime de tekrar tekrar minnet ve şükranlarımı arz ediyorum.

Yönetmenliğini Fatih Yürür, Yapımcılığını Hakan Tuga Kalkan’ın üstlendiği "Milyon Dolarlık Afiş" belgeseli, Retroville adlı Youtube kanalında ücretsiz olarak izleyicileriyle buluşuyor.

Türkiye’de sinema afişi kültürüne dair hazırlanmış en kapsamlı çalışma olarak nitelendirilen “Milyon Dolarlık Afiş” belgeseli, bir yıllık festival maratonunun ardından izleyiciyle buluşuyor.

Yeşilçam’ın o ihtişamlı kültürünü ve ülkemizdeki grafik tasarım dilinin oluşum ve gelişimini odak noktasına alan derin bir bellek yolculuğu olarak değerlendirilen belgesel 1 Haziran tarihinde, saat 20:00’dan itibaren “Retroville” adını taşıyan Youtube kanalında gösterime sunuluyor. Toplamda iki buçuk yıla yayılan nitelikli bir çalışmanın ürünü olan Milyon Dolarlık Afiş, bu zamana kadar Türkiye’de afiş kültürüne dair yapılmış en kapsamlı uzun metrajlı belgesel çalışması. 

Van, İstanbul, Muğla’nın Fethiye ilçesi ve Antalya’nın Kaş ilçesi nde çekimleri yapılan "Milyon Dolarlık Afiş" belgeseli Yapımcısı Hakan Tulga Kalkan geçtiğimiz yıl Van’a gelerek duayen araştırmacı, gazeteci, yazar, şair gazetemiz yazarı Ümit Kayaçelebi ile görüşerek geçmişte Van’da hizmet veren sinemalar hakkında bilgi almıştı.

Belgesel, hem sinema emekçileri, hem afiş toplayıcılarını hem de bu afişler içerisinden topladıkları niş parçalarla, kültürel mirası yarına taşımayı kendine görev edinmiş olan koleksiyonerlerin de odak noktasında yer aldığı geniş bir kadroya sahip. Ali Atakul, Vadullah Taş, Celal Kalaycı ve Mustafa Mumcu gibi afiş  koleksiyonerler ile buluşturan son derece değerli sinema emekçileriyle birlikte; Dünya’nın en dikkate değer James Bond koleksiyonerlerinden biri olan Ömer Atakan, arşivindeki önemli parçalarla belgesele destek veren Süleyman Sipahi, Dünya Sineması’ndan nadide posterlerle, Türkiye’deki koleksiyonculuk arenası adına örnek gösterilebilecek Seçkin Çekirdekçi gibi isimler de, belgeselin bellek muhafızlığını üstleniyorlar.

Türkiye’de afiş kültürü adına seçkin çalışmalara imza atan Nazlı Eda Noyan ve Ömer Durmaz, geceyarısı sineması tutkunu, değerli sinema yazarı Kaya Özkaraçalar, internet ekipler amirimiz, gazeteci yazar Serdar Kuzuloğlu, radyocu, sunucu, koleksiyoner ve editör Güven Erkin Erkal, yönetmen Kudret Sabancı, öteki Yeşilçam’ın hınzır yeteneği rahmetli Kunt Tulgar, radyocu ve yayıncu Utku Uluer ve sinema duayeni araştırmacı, gazeteci, yazar, şair gazetemiz yazarı Ümit Kayaçelebi, koleksiyoner İlker Sağlam ve Pera Mezat’ın kurucusu Mehmet Gacıroğlu, Çizgi Roman Okurları Derneği başkanı Önder Çakı, Leman’da yarattığı Betamax Video ile okuyucuyu kült filmlerle tanıştıran Turgut Özalp, Karadut Ekspresi adlı çizgi derlemenin yaratıcıları yazar Yigilante Kocagöz ve çizer Deniz Ozan Coşkun gibi önemli isimler belgesele güç veren önemli isimler. Belgeselin anlatımcılığını ise, aynı zamanda koleksiyonunda son derece nadide parçalar bulunan Osmantan Erkır üstleniyor.

“Van’daki çekimler tamamlandıktan sonra vedalaştık”

Geçmişte Van’da hizmet veren sinemalar hakkında yapımcı Hakan Tulga Kalkan’a bilgi verdiğini söyleyen Kayaçelebi, “Hakan Tulga Kalkan bir gün beni telefonla aradı. Sinemayla ilgili olarak Milyon Dolarlık Afiş belgeseli çektiklerini Van sinemaları hakkında bilgi almak için Van’a geleceklerini ve bu konuda benden yardım talebinde bulundu. Ben de bundan memnuniyet duyacağımı bilgi ve belge hususunda kendilerine yardımcı olacağımı söyledim. Van’a geldiklerinde Ross Kafede sayın Mehmet Ali Türkmen’in ev sahipliğinde buluştuk. Daha sonra eski Van sinemalarının oldukları yerleri birlikte gezdik orada fotoğraflarla ve video çekimleriyle sinemaların yerlerini gösterdim hatta eski film panolarının bulundukları yerleri bile tespitiyle kayıt altına aldık. Hakan Tulga Kalkan ve arkadaşı çocuk hikayeleri yazarı sevgili Göktuğ Canbaba ile kaleyi gezdik ve oradan iskeleye geçerek gemi üzerinde gerilere giderek vakti zamanındaki Van sinemalarını onlara böyle deniz manzarasını fon alarak kendilerine teferruatı ile anlattım. Van’daki çekimler tamamlandıktan sonra vedalaştık ve güle güle diyerek uğurladık sinemacı dostlarımızı. Arada bir görüşerek filmin safahatını da yakından takipteydim. Derken bu film macerası 2.5 yıl sürdü ve bu gün Milyon dolarlık afiş film belgeseli bittiği haberini aldığımda inanın bir Vanlı sinema yazarı olarak çok sevindim. Böyle müstesna bir yapıma bir Vanlı sinema yazarın katılması haklı olarak insanı gururlandırır. Türkiye’de sinema afişi kültürüne dair hazırlanmış en kapsamlı çalışma olarak nitelendirilen “Milyon Dolarlık Afiş” belgeseli, bir yıllık festival maratonunun ardından 1 Haziran tarihi itibariyle seyirciyle buluşuyor. Belgeselde bana yer veren ve Van’a gelerek benimle söyleşi de bulunan, çekim yapan sevgili Hakan Tulga Kalkan’a ve Fatih Yürür’e canı gönülden minnet ve şükranlarımı arz ediyorum” dedi.

Yazarın Diğer Yazıları