Ehat Ural ve Sinemalar Sokağı

Şimdi sanat sokağı dediğimiz sokağın adı senelerce Sinemalar Sokağıydı Çünkü üç sinemanın sağlı sollu yerleştikleri bir sokaktı burası. Eee sokakta üç sinema olursa sokağın ismi de olsa olsa sinemalar sokağı olurdu yani.

Bir yanda bir zamanlar Vanın en özel ve güzel sineması olarak gittiğimiz muhteşem Kışlık Emek Sineması ve tam karşısında ise yazlık Emek Sineması.

Yolun alt başında Yazlık Emek Sineması yer alırken hemen az ötesinde aynı sırada yolun üst tarafında Şefiğin Sineması dediğimiz Şehir Sineması.

Dilimiz kurusun demeye dilim varmıyor ama her nedense Şehir Sineması diyeceğimize hep seneler boyu hangi sinemaya gidiyorsun dendiğinde; Şefiğin sinemasına gidiyoruz derdik.

Bunun sebebine gelince her halde en önemli sebebi rahmetli Şefik Saydan idi. sinemanın bilet gişesinde çoğu zaman bilet kestiği içindir ki seyirci ile onun arasında bir gönül bağı oluşmuş olmalı ki bu sıcaklıktan dolayı Şehir Sineması senelerce Şefiğin Sineması diye anılmıştır.

Esas konumuza dönersek sinemalar sokağında Yazlık ve Kışlık Emek Sinemalarının yanı sıra Şehir Sineması vardı. Başka ne vardı derseniz ! Yukarıda Gümrük Müdürlüğü hemen karşı cihette de bizim Merkez PTT Müdürlüğü yer alıyordu.

Bunların haricinde de Azeri kökenli Ehat Uralın biri kendi oturduğu diğeri de kiraya verdiği ve DSİ Bölge Müdürlüğünde görev yapan Halis Kızıldağ’ın ikamet ettiği yazlık Şehir sineması ile bitişik eviydi.

Ehat Ural kafkasyadan gelmiş Azeri kökenli bir insandı. Azerbaycan meftunu ve ailesini de aynı minvalde yetiştirmiş kendisi her ne kadar burada ise gönlü Azerbaycan’da kalmış Türkiye’de vatan hasreti ile yanıp kavrulan Van’da yaşayan biriydi.

Her zaman tiril tiril giyinen başından şapkasını boynundan kravatını eksik etmeyen tam bir beyefendi idi. Erkek Sanat Enstitüsünde görevliydi ve işi de muhasebecilikti.

Eşi Latife Hanım oğulları Şinasi, Ural ve Yetkindi. Kızları da Cihan ve Sema ile çok mutlu bir aile tablosu oluşturuyorlardı. Ehat amcanın küçük oğlu Yetkinle çok samimi arkadaştık çoğu zaman kütüphaneye giderdik kitap arkadaşıydık bunun yanı sıra boş vakitlerimizde sokak arasında veya eski toprak sahaya gider orada pantolonumuzun paçalarını Kıvırır ver gitsin topun peşine.

Zaten Van da en çok samimi olduğum dünden bu günlere gelip çıkan iki arkadaşım oldu bir Turan Özpınar ve diğeri de Yetkindi.

Bilahare Gümrük binasının tam alt tarafında Davut Suruç küçük çapta bir büfe açtı ise de bu büfe işi fazla uzun sürmedi ve derken büfenin yerine Murat Taksi geldi ve sokak biraz hareketlenmeye başladı.

Sokak tertemiz bir sokaktı. Sinemaların orada olması oraya ayrı bir hava katıyordu. Gündüzleri Kışlık Emek Sineması Çarşamba ve Cumartesi günü özellikle hanımların gümbür gümbür geldikleri ve bazen sinemayı komple doldurdukları günler idi gündüz matineleri.

Pazar günleri de özellikle askerlerin sabah ve öğlen matinelerinde sinemayı ağırlıklı olarak doldurdukları bir gündü ve sokak askerlerle dolup taşardı.

Yaz ayları gelince Sinemalar Sokağı alabildiğince şenlenirdi. Bir yanda Emek Sineması bir yanda Şehir Sineması derken Yukarıda da Yıldız sinemasının hoparlörlerinden çıkan şarkı ve türkü sesleri birbirine karışırdı.

İnanın bazen o çalınan şarkılar veya türküler bile bizi cezp eder kendine çekerdi. Hatta yakın mahalle ve sokaklarda oturan insanlar bile sokakta evlerinin önünde oturur sinemada film başlayıncaya kadar çalınan şarkıları türküleri dinlemeye doyamazlardı.

Kim ne derse desin o zaman Vanın özellikle yaz aylarında o sokak siyah çekirdek satanlarla, nohut satanlarla, çeşitli satıcılarla dolardı. Caddede tur atanlar bir aşağı bir yukarı dolaşıp hala hangi sinemeye gideceğiz diye karar veremeyen yorulur yorulur en sonunda aralarında anlaşıp bir sinemaya merhaba derlerdi.

İşte o yaz günlerinde de ben arkadaşım Yetkinle onların toprak damlarına çıkar dama kilim serer altımıza birer lop koyar ve Şehir Sinemasında oynayan filmi seyrederdik. Çok keyifli oluyordu gökyüzünde yıldızların altında dam sefası Sinema sefası yapardık. Niye bakıyorsunuz diye de kimse bir güne bir gün sesini çıkarmadı.

Damda sinema keyfi yapan yalnız biz değildik Zirai Mücadelede çalışan rahmetli Süleyman Oğuz da ailesiyle dama çıkardı aynı zamanda eski Nahiye Müdürü Abdurrezzak Oğuz da kendi damında derken 4 dam da dört aile ağaya beleş film seyrederdik. Tabi bu her gün olmazdı. Dama çıkma film değiştiğinde olurdu aynı filimi defalarca seyretmezdik.

Bilemiyorum o zamanlar damda film seyretmenin keyfi çok başkaydı o günleri çok özlüyor ve çok arıyorum.

Ama o güzel günler çok uzun sürmedi daha sonra taksiler çoğaldı esnaflar aralara gelip girmeye başladı. Bu arada Ehat Amca da evlerini kiraya verip Edremit’e yerleşti ve bizim sinema keyfi de sona erdi. Evleri Ülkü ocakları oldu bir süre başka kiracılar geldi. Televizyon arzı endam edince ve sinemalarda bir dönem erotik filmler dönünce öncelikle bayanlar olmak üzere yavaş yavaş sinemalar boş kalmaya başladı. Göçte üstüne üstlük buna tuz biber ekti. Sinemalar artık eski sinemalar değildi. Tükeniş başlamıştı ve artık acı son kapıya dayanmıştı. Sinemalar bir bir kapanıyordu. Önce Yazlık Yıldız Sineması sonra yazlık emek ve şehir sinemaları bu kervana katıldılar. Daha sonra kışlık şehir sineması, 2006 yılında da Emek Sineması kapanınca sinema devri bitti.

Nihayet sinemalar yok olunca sokağın adı oldu sanat sokağı ve sinemalar sokağı maalesef tarih oldu ve mazide kaldı.

Ne zaman Sanat Sokağında yürürsem Ehat amca o güzel ailesi o güzel komşuları ve o sokağın güzel insanlarını hatırladığımda yüreğim burkuluyor.

Bin netice gitti sinemalar sokağı geldi sanat sokağı.

Hey gidi günler hey diyeyim ve bitireyim.

KİMLER GELDİ KİMLER GEÇTİ (39)

EHAT AMCA VE AİLESİNE İTHAF EDİYORUM

Şehrivanda bir Fargo Memet vardı

Şehrivanda bir Volvo Ehmet vardı

Şehrivanda bir öküz Memet vardı

Kimler geldi kimler geçti bek hele.

**

Burnu büyük Muzafferi kim tanır?

Dişçi Enver Dilâveri kim tanır?

Mısırlı oğlu Hüsnü Önderi kim tanır?

Kimler geldi kimler geçti bek hele

**

Kurban Aktimur renkli bir simaydı

Kaya Kayaçelebi Başkanlığa adaydı

Binacı Mahmut ev yapmada ustaydı

Kimler geldi kimler geçti bek hele

**

Ahmet Çelik çok nazik ve kibardı

Kel Hüseyin çok güzel dam sıvardı

Goşto Hüsamettin basma pazen satardı

Kimler geldi kimler geçti bek hele

**

Tapu Sicil Muhafızı Beşir Demirdi

Malla Eli Norşinde hep vaaz verirdi

Cemal Baydaş ağaç mertek satardı

Kimler geldi kimler geçti bek hele

**

Doktor Ağzı Eğri Kemal Bey vardı

İbrahim Davutoğlu hoş semaver yapardı

Erol Kuralkan Mutfakgaz tüp satardı

Kimler geldi kimler geçti bek hele

**

Terzi Celal Kaplanoğlunu unutmayalım

Süleyman Turan hocamızı da şimdi analım

Mehmet Şaharı da biz  hatırlayalım

Kimler geldi kimler geçti bek hele

**

Nesep biliminde önde Mevlüt Okayer

Cemal Kahvecioğlu göveng başını çeker

Seyyid Ahmet Arvasi bıraktı çok eser

. Kimler geldi kimler geçti bek hele

**

Meşe Kömürü satardı Kömürcü Müştak

Selahattin Gardaşı hep ederdik merak

Tayyar Bey ölünce Van etti firak

Kimler geldi kimler geçti bek hele

**

Kazım Güllenin dede olmuştur namı

Unutuldu Türkoğlu ve Soydan Hamamı

Analım Kemal ve Cemile Meramı

Kimler geldi kimler geçti bek hele

**

Abe derdik biz Mustafa Altaylıya

Sahip çıkamadık Hayali Hasan Yavaşa

Bir Fatiha verelim Hüsnü Baydaşa

 Kimler geldi kimler geçti bek hele

**

Vanlı hiç unutmadı İzzettin Munganı

Hayırla yad eder Doktor Daim Diricanı

Anmamak mümkün mü Cihan Apaydını

Kimler geldi kimler geçti bek hele

**

Sanki Van defterdarıydı Şişko Yaşar

Dımso da Selmanın peşinden koşar

Deli Arif kızdığında sel gibi taşar

Kimler geldi kimler geçti bek hele

**

Bülbül Hakkı dediler Hakkı Yakupoğluna

Mustafa Çohaz çok yol kazandırdı Vana

Korka korka yaklaşırdık Sebzeci Sultana

 Kimler geldi kimler geçti bek hele

**

Gönlü bol adamdı Kılıçlı Memet Efendi

Osman Yeşilyurtada Golot Osman dendi

Cemil Yörük beyefendilikte önde gelendi

Kimler geldi kimler geçti bek hele

**

Erol, Yavuz ve rahmetli Mehmet Kuralkan

Demiray Şaşıhüseyinoğlu ve Gazcı Osman

Baki Haytabaşıoğlu ve Sulhattin Umman

Kimler geldi kimler geçti bek hele

**

Kimler geldi diye kırk şiir yazdık

Bu gün de Ehat Amcayı hatırladık

Değerli dostlarım Şehrivandan ne yazık

Kimler geldi kimler geçti bek hele