Çocuklar ne kadar güvende?
Ömer Ataş
Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Temel Eğitim Bölümü Okul Öncesi Öğretmenliği Anabilim Dalı “Topluma Hizmet” dersi kapsamında Öğr. Görevlisi Tuncay Demirtaş rehberliğinde hazırlanmıştır.
Hiç düşündünüz mü, bir çocuk okula giderken gerçekten ne kadar güvende?
Çoğu zaman “Bir şey olmaz”, “Okul en güvenli yerdir”, “Abartıyorsun” gibi cümlelerle çocukların güvenliği konusunda yeterince düşünmediğimizi fark etmeyiz. Oysa çocuklar, özellikle okul öncesi dönemde, kendilerini koruyabilecek bilgiye ve deneyime henüz sahip değildir. Bu nedenle çocukların güvenliği yalnızca fiziksel önlemlerle değil, aynı zamanda bilinçlendirme ile sağlanmalıdır.
Çocuklar, çevrelerinde olup biten her şeyi yetişkinler kadar doğru değerlendiremez. Kimin güvenilir olduğunu, hangi davranışların tehlikeli olabileceğini ya da ne zaman yardım istemeleri gerektiğini çoğu zaman bilemezler. Bu noktada ailelere ve öğretmenlere büyük sorumluluk düşmektedir. Çocuklara yaşlarına uygun bir şekilde sınır koymayı öğretmek, yabancılarla iletişim konusunda dikkatli olmalarını sağlamak ve kendilerini rahatsız hissettiklerinde bunu ifade edebilmelerine destek olmak oldukça önemlidir.
Güvenlik denildiğinde çoğu kişi yalnızca kapıları kilitlemek, okul çevresini kontrol etmek ya da fiziksel koruma önlemlerini düşünmektedir. Ancak gerçek güvenlik bundan çok daha fazlasıdır. Çocuğun kendi bedenini tanıması, kişisel sınırlarını bilmesi ve “hayır” deme hakkına sahip olduğunu öğrenmesi de güvenliğin önemli bir parçasıdır. Çocuk kendini korumayı öğrenmediğinde, yalnızca yetişkinlerin korumasına bağımlı hâle gelir.
Bazı aileler bu konuları konuşmanın çocukları korkutacağını düşünmektedir. Bu nedenle tehlikelerden bahsetmekten kaçınırlar. Ancak sessizlik çocukları korumaz. Aksine, çocuk neyle karşılaşabileceğini bilmediğinde daha savunmasız hâle gelir. Uzmanlar, çocuklarla güvenlik konularının korkutmadan, sade ve anlaşılır bir şekilde konuşulmasının onların kendilerini daha güvende hissetmelerine yardımcı olduğunu belirtmektedir.
Okul öncesi dönemde güvenlik eğitimi sadece okulun değil, aynı zamanda ailenin de sorumluluğudur. Öğretmenler sınıf içinde çocuklara güvenli davranışlar kazandırırken, aileler de ev ortamında bu bilinci desteklemelidir. Çocuk ancak tutarlı bir eğitimle kendini korumayı öğrenebilir.
Unutulmamalıdır ki çocukları korumak sadece onları tehlikelerden uzak tutmak değildir. Asıl önemli olan, karşılaştıkları durumlarda nasıl davranmaları gerektiğini öğretmektir. Çocukları korkutarak değil, bilinçlendirerek koruyabiliriz.
Kısacası gerçek güvenlik, tehlikeyi yok saymakla değil; çocuklara o tehlike karşısında ne yapacağını öğretmekle başlar. Çünkü bilinçli çocuk, daha güvende büyüyen çocuktur.
KAYNAKÇA:
UNICEF. Child Protection and Safety Resources.
World Health Organization. Early Childhood Development and Child Safety.
American Psychological Association. Child Safety and Development Resources.
Milli Eğitim Bakanlığı. Okul Öncesi Eğitim Programı ve Çocuk Güvenliği Rehberleri.
