Oynadığı oyunlar çocuğu şekillendirir mi?
Ayşe Atabey
Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Temel Eğitim Bölümü Okul Öncesi Öğretmenliği Ana Bilim Dalı Topluma Hizmet dersi kapsamında Dr. Öğr. Üyesi Songül PEKTAŞ rehberliğinde hazırlanmıştır.
Oyunlar çocuklar için sadece bir eğlenme aracı değildir. Çocuklar oyun oynarken aynı zamanda gördüklerini, duyduklarını ve deneyimlediklerini içselleştirir. Günümüzde çocuklara baktığımızda ise özellikle dijital oyunların çok küçük yaşlara kadar indiğini görüyoruz. Peki, bu oyunlar çocukları nasıl etkiliyor? Aslında bu sorunun cevabı, oyunun içeriğine göre değişir. Genel olarak oyunları üç grupta toplayabiliriz: eğitici oyunlar, hızlı/rekabetçi oyunlar ve şiddet içerikli oyunlar. Çocuklar bu oyunları oynarken onları birer model alabilir, bazı davranışları taklit edebilir ve zamanla davranışlarında değişiklikler görülebilir.
Örneğin, şiddet içerikli oyunlar oynayan bir çocuk daha saldırgan davranışlar sergileyebilir. Daha fazla bağırabilir, sert tepkiler verebilir ve öfkesini kontrol etmekte zorlanabilir. Ayrıca şiddet içeren sahnelere sürekli maruz kalan çocuk, zamanla bu duruma alışabilir ve şiddeti sıradan bir şey gibi algılamaya başlayabilir. Bu da sorunlarla karşılaştığında konuşmak yerine daha tepkisel davranmasına neden olabilir. Benzer şekilde, hızlı ve rekabetçi oyunlar da çocuklarda sabırsızlığa yol açabilir. Her şeyi hemen isteme, kaybetmeye tahammül edememe gibi durumlar ortaya çıkabilir. Çocuk, oyundaki hızlı akışa alıştıkça gerçek hayatta da aynı hızı ve sonucu bekleyebilir. Bu durum ise dikkat dağınıklığına ve çabuk sıkılmaya neden olabilir.
Ancak burada unutulmaması gereken önemli bir nokta var: Oyunlar tamamen zararlı değildir. Önemli olan, çocuğun hangi oyunu, ne kadar süreyle ve hangi koşullarda oynadığıdır. Doğru seçilen ve dengeli kullanılan oyunlar, çocuğun gelişimine katkı sağlar.
Sonuç olarak, çocukların oynadığı oyunlar onları etkiler ve bir ölçüde şekillendirir. Bu yüzden oyunların içeriği, süresi ve çocuğun yaşına uygunluğu büyük önem taşır. Ebeveyn denetimi bu noktada belirleyicidir.
Unutmayalım: Oyunların sadece olumsuz değil, doğru kullanıldığında olumlu yönleri de vardır. Önemli olan dengeyi kurabilmektir…
