Ege adaları gerçeği ve Yunan yüzsüzlüğü...

Ege denizindeki "Oniki ada" ya da "Dedekanez"  diye  adlandırılan adalar topluluğu Osmanlı'nın son döneminden  bugüne ulusal sorunumuz olmaya devam ediyor. Bu a

Ege denizindeki "Oniki ada" ya da "Dedekanez"  diye  adlandırılan adalar topluluğu Osmanlı'nın son döneminden  bugüne ulusal sorunumuz olmaya devam ediyor. Bu adalar içinde Rodos, Saint-Jean şövalyelerinin işgali altında iken 1522 yılı Noel arifesinde Osmanlılar adayı ele geçirdiler. Rodos ve diğer adalar; dört asıra yakın Osmanlı egemenliği altında kaldı.  24 Temmuz 1908'de İkinci Meşrutiyet'in ilanından sonra Osmanlının içişlerinde yaşadığı sorunları fırsat bilen İtalya; öteden beri göz koyduğu Trablusgarp'ı  işgal etmek için girişimde bulundu ve 29 Eylül 1911 tarihinde Osmanlı İmparatorluğuna savaş ilan etti.

Osmanlı devleti, İtalyanların  bu harekatını denizden durduracak güçte donanması olmamasına karşın;  Derne Komutanı Kurmay Binbaşı Mustafa Kemal (Atatürk) 'in yerli halktan düzenlediği kuvvetlerle  karşı koyması sonucunda, Trablusgarp'a çıkan İtalyanlar askerileri bir başarı elde edemediler. Tam da bu sırada Balkan Savaşı'nın başlamasını fırsat bilen İtalya; 17 Mayıs 1912 tarihinde bu kez "Oniki Ada"yı işgal etti. 

İki cephede savaşmak durumunda kalan Osmanlı Devleti, İtalya ile İsviçre'nin Uşi kentinde 18 Ekim 1912 tarihinde barış antlaşması yaptı. Bu antlaşmaya göre Osmanlı;  Trablusgarp ve Bingazi'den; İtalya ise işgali altındaki  adalardan askerlerini çekmeyi taahhüt ediyordu. İtalya, adalardan çekilmeyi Trablusgarp ve Bingazi'nin boşaltılması sonrasında yapacaktı. 

Ancak bu gerçekleşmedi. Çünkü, Balkan Savaşı sonunda imzalanan 30 Mayıs 1912 tarihli Londra anlaşmasıyla "Oniki ada" hakkında daha önceki Uşi anlaşmasıyla verilen karar dikkate alınmadan  "büyük devletler"in bu konuda yeni karar vereceği  konusunda anlaşıldı.

Burada, tıpkı  bugünkü gibi Batılı devletlerin samimiyetsizliği/yalancılığı sırıtıyor. "Büyük devletler", 1914 yılı Şubat ayında, İtalya'nın işgal ettiği adaların kendisinde kalmasına karar verdiler ama bu karar;  hukuki bir bağlantıyla sonuçlandırılmadan Birinci Büyük Savaş başladı. Bu nedenle de İtalya, işgali  altında bulundurduğu adaları 24 Temmuz 1924 tarihli Lozan Barış Anlaşmasının 15. Maddesine göre ilhak etme olanağını buldu. Bu madde şöyleydi: "Türkiye zirde/aşağıda tadat olunan adalar üzerindeki bilcümle hukuk ve müstenitadından  İtalya lehine feragat  eder. 

Elyevm İtalya'nın tahtı işgalinde bulunan İstampalya (Astropalia), Rodos (Rhodes), Kalki (Kharki), Skarparto, Kazos (Casso), Piskopis (Tilos), Misirıs (Nisvros), Kalimnos (Kalymnos), Leros, Patmos, Lipsos (Lipso), Sombeki (Symi), ve İstanköy (Koş), Meis (Castellorizo) adaları...

Dört asır Osmanlı İmparatorluğunun egemenliğindeki adalar böylece el değiştirmiş oluyordu. Ancak kısa bir süre sonra  İtalya, İkinci Büyük Savaş  sonucunda  bu adaları olduğu gibi Yunanistan'a devretme durumunda kaldı. Bu arada, Lozan Barış Anlaşmasının  adalar üzerindeki  bağlayıcı "askersizleştirme" koşulu olduğunu unutmayalım.

Bugün; Yunanistan'ın adı geçen adalar dışında burnumuzun dibindeki adacıkları da sahiplenmeye kalkması devletler hukukunu çiğnemek kadar, uluslararası yüzsüzlüktür ayrıca. 

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Hikmet Aksoy - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Vansesi Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Vansesi Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Vansesi Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Vansesi Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.



Anket Van'da maske takmak zorunlu olsun mu?