Güray: DAKA olarak bölgeye büyük destekler sunduk

Yaklaşık 3 hafta önce Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla Doğu Anadolu Projesi (DAP) Bölge Kalkınma İdaresi Başkanı olarak atanan Güray, görevini yakın çalışma arkadaşı Mehmet Emin Çakay’a devretti. Devir teslim töreninde açıklamalarda bulunan Güray, Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı olarak 2009 yılından 2026 yılına kadar TRB2 Bölgesi’nde yürütülen çalışmaları ve bölgeye kazandırılan değerleri paylaştı.

“285 projeyi destekledik”

Mali desteklerden söz eden Halil İbrahim Güray, “Her destek bir proje değil, her proje bir kalkınma adımıdır anlayışıyla proje teklif çağrıları kapsamında 285 projeyi destekledik. KOBİ desteklerinden yenilenebilir enerjiye, sanayi altyapısından büyükbaş hayvancılığa kadar çok farklı alanlarda destekler sağladık. Bu kapsamda verdiğimiz destek tutarını 2026 yılı fiyatlarıyla 2,8 milyar TL’ye ulaştırdık. Yararlanıcılarımızın eş finansman katkılarıyla birlikte yaklaşık 5 milyar TL’lik bir yatırım hacmini harekete geçirdik. Bununla da yetinmedik. 13 güdümlü projeyi hayata geçirdik. Bu projelerle 500 milyon TL’nin üzerinde destek, 1 milyar TL’ye yakın yatırım gerçekleşmesini sağladık. Doğrudan faaliyet desteği, fizibilite desteği, teknik destek, finansman desteği ve alternatif hibe mekanizmalarıyla bölgenin farklı ihtiyaçlarına cevap verdik. Ajans koordinasyonunda yürütülen merkezi programlarla birlikte toplam 1.096 projeyi destekledik, toplam destek tutarını ise 9,8 milyar TL’ye ulaştırdık. Toplam bütçe büyüklüğünü de 13,6 milyar TL’nin üzerine taşıdık” dedi.

“10 binin üzerinde istihdam sağladık”

Tüm bu çalışmaların en somut çıktılarından birinin istihdam olduğunu belirten Güray, “Bizim için temel gerçek, kalkınmanın en güçlü çıktısının istihdam olmasıdır. Ajans destekleri kapsamında 10 binin üzerinde istihdam sağladık. Ajans koordinasyonunda yürütülen merkezi programlarla, özellikle tekstil ve hazır giyim başta olmak üzere 8 binin üzerinde ilave istihdama katkı sunduk. Bu çalışmamızla 2023 yılında 26 kalkınma ajansı içerisinde en fazla istihdam sağlayan kalkınma ajansı olduk. Uluslararası projelerde bölgemizi daha görünür, daha güçlü ve daha bağlantılı hale getirmek için çalıştık. Ortak Kullanım Atölyeleri Projesi ile Van-Erciş, Muş ve Bitlis’te her biri bin 900 metrekare kapalı alana sahip 3 atölye inşa ettik. Toplam 9,3 milyon Avro bütçeli bu projeyle, bölgemizde üretim kapasitesini artıracak önemli bir altyapı oluşturduk. Bu tesislerden 240 işletmenin faydalanmasına imkân sağladık. Sonuç odaklı programlarımızda ise rastlantısal değil planlı bir dönüşüm hedefledik” ifadelerine yer verdi.

2021-2024 döneminde üç temel sonuç odaklı program uyguladıklarını ve 2024’ten itibaren bunları sürdürdüklerini belirten Güray, “Beşerî Sermayenin Geliştirilmesi Sonuç Odaklı Programı ile gençlerimizin girişimcilik, yenilikçilik ve teknoloji becerilerini geliştirmeyi hedefledik. Van Gölü Havzası ve Hinterlandı Sonuç Odaklı Programı ile turizm, tarım, çevre yönetimi ve yaşam kalitesine odaklandık. Emek Yoğun Sektörlerin Geliştirilmesi Sonuç Odaklı Programı ile üretim, yatırım ve istihdamı güçlendirecek sektörleri destekledik” ifadelerini kullandı.

“Raporların önemli bölümünü yatırıma dönüştürdük”

Bölgenin geleceğini günübirlik değil, stratejik bir bakış açısıyla ele aldıklarını ifade eden Güray, “Doğrudan faaliyet desteği kapsamında 24 araştırma ve fizibilite raporu hazırladık. Bunun yanında fizibilite desteği ve ajans personelimizin katkısıyla otuzu aşkın fizibilite çalışmasını daha tamamladık. Bu raporların önemli bir bölümünü yatırıma dönüştürdük. Yatırım destek ve tanıtım faaliyetlerinde ‘Yatırımın yolu rehberlikten, kalkınmanın yolu tanıtımdan geçer’ anlayışıyla Bitlis, Hakkâri, Muş ve Van’da kurduğumuz yatırım destek ofisleriyle yatırımcının yanında olduk. İzin, ruhsat, teşvik ve yer tahsisi gibi süreçlerde rehberlik yaptık. Bölgemizin potansiyelini sadece içeride değil, dışarıda da görünür kıldık. EMITT başta olmak üzere önemli fuarlarda bölgemizi tanıttık. Turizm ve sanayi alanındaki güçlü yönlerimizi ulusal ve uluslararası platformlara taşıdık. Yerel Kalkınma Hamlesi Teşvik Programı kapsamında 2025 yılı için her ilde 4 yatırım konusu belirledik. Bu alanlarda 19 başvuru aldık, bunların 11’ini kesin başvuru aşamasına taşıdık. 2026 yılı için de her ilde 4 yatırım konusu belirleyerek teşvik süreçlerini sürdürdük” dedi.

Tekstil ve turizm yatırımları

Tekstil ve hazır giyim yatırımlarına değinen Güray, bu alanda 37 proje gerçekleştirdiklerini belirterek, “Tekstil ve hazır giyim alanında 3 milyar 400 milyon TL destek sağladık, 3 milyar 8 milyon TL yatırımın önünü açtık. 150 bin 974 metrekare büyüklüğe sahip 54 fabrikanın kurulmasına katkı sunduk ve 8 bin 158 kişilik istihdam sağladık” dedi.

Hakkâri Mergabütan Kayak Merkezi’nde gerçekleştirilen projelere değinen Güray, “Söz konusu kayak merkezinde 4 projeyi hayata geçirdik. 257 milyon TL destek, 513 milyon TL yatırım ile kayak evi, telesiyej, pistler, otel ve yürüyen bant gibi tesisleri bölgeye kazandırdık. Bugün Mergabütan yılda ortalama 150 bin ziyaretçiyi ağırlayan önemli bir destinasyon haline geldi” ifadelerini kullandı.

İlçelerde yürütülen çalışmaları aktaran Güray, “Derecik’te seracılık projeleriyle 64 sera kurduk, 90 kişilik istihdam oluşturduk ve yıllık 300 ton meyve-sebze üretimine katkı sunduk. Bulanık’ta süt toplama altyapısını güçlendirdik, 7 ayrı noktada toplam 28 ton kapasiteli süt toplama ünitesi kurduk ve çiftçilerimizin gelirlerinde yüzde 100 artış sağlanmasına katkı verdik. Ahlat’ta 714 dekar alanda 29 kapama elma bahçesi oluşturduk, yıllık 2 bin 856 ton üretim kapasitesine ulaştık, ilçe ekonomisine yıllık 50 milyon TL katkı sağladık ve 145 yeni istihdam oluşturduk. Yazılım Hareketi Programı ile 4 bin öğrencimize çeşitli yazılım alanlarında eğitim verdik” dedi.

“Van Gölü’nü unutmadık”

Van Gölü’nün korunmasına yönelik çalışmalara değinen Güray, “Emine Erdoğan Hanımefendi’nin katılımıyla Van Gölü Sempozyumu’nu organize ettik. Van Gölü’nün korunması ve sürdürülebilirliği adına yürüttüğümüz bu önemli çalışmada, Ajansımızın Dünya Bankası finansmanı ile sağlayacağı güçlü destekle sahada somut ve kalıcı bir etki oluşturacağız. Toplam 163 milyon TL bütçeye sahip bir projeyi Sanayi ve Teknoloji Bakanlığımıza onaylattık. Bu proje ile yalnızca sintine ve yüzey atıklarının toplanmasına yönelik çevresel bir soruna çözüm üretmekle kalmayıp, aynı zamanda göl çevresinde modern atık yönetimi altyapısını kuracağız. Böylece turizmden yerel ekonomiye, istihdamdan toplumsal farkındalığa kadar geniş bir etki alanı oluşturacağız” ifadelerini kullandı.

“Yeni süreçte 15 ili kapsayan bölgede çalışacağız”

Yeni görevine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Güray, “Yeni süreçte çalışmalarımızı 15 ili kapsayan daha geniş bir bölgede sürdüreceğiz. Bugüne kadar olduğu gibi bundan sonra da aynı heyecan ve sorumluluk duygusuyla hizmet etmeye devam edeceğiz. Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı’ndaki bu görevi şimdilik vekâleten Mehmet Emin Çakay sürdürecektir. Kendisine başarılar diliyorum” dedi.

Çakay: Sorumluluk duygusuyla hizmet etmeye çalışacağım

Genel Sekreter Vekili Mehmet Emin Çakay yaptığı konuşmada Güray’a teşekkür ederek, “Kendisi sadece bir yöneticilik görevi icra etmemiş, aynı zamanda bölgemizin kalkınma hikâyesine yön veren güçlü bir liderlik ortaya koymuştur. Bu güçlü mirası devralmak benim için büyük bir onur olduğu kadar önemli bir sorumluluktur. Kalkınma süreklilik isteyen bir süreçtir. Mevcut kazanımları daha ileriye taşımak için çalışacağız” dedi.